De tijdbom van het verleden is afgegaan en nu naar transparant samenwerken in de toekomst

Archieffoto ledenraadsvergadering

In opdracht van het bestuur van het KFPS is door de heer Mastenbroek in het voorjaar van 2021 een onafhankelijk onderzoek verricht naar de governance van de vereniging. De opdracht is mede ingegeven door de onrust die is ontstaan volgend op de goedkeuring van de hengst Boet 516. Als periode van onderzoek is aangehouden de aanvang van het betreffende hengstenkeuringstraject op 3 december 2018 tot en met de ledenraadsvergadering waarin het onderzoek is aangekondigd op 27 november 2020. De vertrouwelijke rapportage van de heer Mastenbroek is ondertussen gepresenteerd aan het bestuur en de ledenraad. Dit artikel bevat een samenvatting van deze vertrouwelijke rapportage.

Tijdbom

Zoals de titel van het rapport en dit artikel aangeeft, zijn in het verleden de nodige incidenten voorgevallen die hebben geleid tot commotie binnen de vereniging. Deze incidenten hebben zich in de loop van de tijd ontwikkeld als een tijdbom onder de vereniging. De goedkeuring van hengst Boet 516 in het najaar van 2019 was de spreekwoordelijke druppel die de emmer deed overlopen. Op 23 december 2019, ruim vijf weken na de goedkeuring van deze hengst, is door de publicatie van de hengstenrapportage van Boet 516 breed bekend geworden dat deze hengst cornage heeft. De cornage is in de hengstenrapportage omschreven als ‘net niet acceptabel’ en valt daarmee in de laagste klasse waarin cornage door deskundigen wordt ingedeeld: klasse 4. De classificatie van de cornage als ‘net niet acceptabel’ was tot het moment van goedkeuring alleen bekend bij een heel klein groepje mensen en is niet gemeld totdat de goedkeuring van Boet 516 een voldongen feit was. De gang van zaken heeft binnen de vereniging tot veel onrust, onbegrip en discussies geleid.

Cornage

De heer Mastenbroek (hierna onderzoeker) heeft vastgesteld dat de hengstenkeuringscommissie (hierna: HKC) de reglementen correct heeft nageleefd. Boet 516 is ten tijde van het Centraal Onderzoek weliswaar 5 dagen onbegeleid weggeweest van het trainingscentrum in Exloo, maar dit gebeurde met toestemming van de HKC en de directeur en hiermee is artikel 19 van de Voorwaarden Centraal Onderzoek niet geschonden. De toestemming is terecht gegeven, want cornage is niet beïnvloedbaar. Prof. Dr. Sloet heeft dit expliciet aan de onderzoeker bevestigd. Een ander belangrijk discussiepunt is de vraag of toetsing aan artikel 3 van het fokdoel was vereist. In artikel 3 van het fokdoel staat dat hoge eisen worden gesteld inzake gezondheid en vitaliteit, waaronder het ontbreken van erfelijke afwijkingen, maar in het reglement Hengstenkeuring en de Voorwaarden Centraal Onderzoek is geen expliciete regel opgenomen die een toetsing aan het fokdoel voorschrijft. Onderzoeker heeft wel geadviseerd om het fokdoel beter te definiëren (hoe moet het Friese Paard er over 20 jaar uitzien) en de toetsing aan het fokdoel toe te voegen aan de keuringsreglementen. Aangezien de HKC de reglementen heeft gevolgd en een reglementair expliciet geformuleerde autonomie bezit, had ze de bevoegdheid om Boet 516 definitief goed te keuren.

Benoeming HKC

De onderzoeker heeft ook vastgesteld dat de ledenraad zich heeft gehouden aan de statuten. De ledenraad is constructief begonnen, maar naarmate de tijd vorderde werd ze steeds dwingender. Deze verandering van de “tone of voice” kwam door de steeds diepere tegenstelling met het bestuur met betrekking tot de herbenoeming van de bestaande HKC. Daarnaast werd het steeds duidelijker dat het bestuur geen team was en niet in staat was om een brug te bouwen met de ledenraad. De ledenraad heeft haar mening geventileerd en voorstellen gedaan, maar hierbij altijd het bestuur in zijn rol gelaten. Het bestuur heeft expliciet ingestemd met het voorstel om drie nieuwe leden toe te voegen aan het bestuur vanuit de ledenraad. En het bestuur heeft vastgehouden aan de herbenoeming van de bestaande HKC. Het bestuur heeft, nadat er nadrukkelijk geen draagvlak was voor herbenoeming van de bestaande HKC, op de dag van de ledenraadsvergadering van 27 november 2020 een nieuwe HKC voorgesteld. De ledenraad is het hoogste orgaan van de vereniging en heeft het statutaire recht om het bindende advies van het bestuur te verwerpen met 2/3e meerderheid. De benoeming van de nieuwe HKC heeft reglementair correct plaatsgevonden.

Blik vooruit!

De onderzoeker heeft een reeks aanbevelingen gedaan die met name gericht zijn op meer transparantie en samenwerking binnen de vereniging. Het bestuur zal voor eind mei 2021 in een publicatie terugkomen op deze aanbevelingen en de wijze van opvolging.

Het bestuur wenst met de binnenkort te benoemen nieuwe bestuursleden, de medewerkers en de vrijwilligers te gaan bouwen aan meer transparantie en samenwerking in de vereniging. Wij trekken lering uit het verleden en zijn dankbaar voor allen die zich met ziel en zaligheid sterk hebben gemaakt voor onze mooie vereniging. Vanaf nu is onze blik vooruit!