Transitie

Het lijkt een beetje op hinken op twee gedachten. De nieuwe regelgeving voor het preferentschap van hengsten, waartoe tijdens de laatste ledenraadsvergadering werd besloten. Het enerzijds vast willen houden aan het vertrouwde gevoel van selectie op basis van predicaten en anderzijds ook de relativiteit en de subjectiviteit van predicaten inzien. In het streven naar een meer objectieve preferentverklaring is de wijze van berekening hiervan dermate ingewikkeld geworden, dat die door weinigen nog te doorgronden zal zijn. Wie kan straks de vraag nog beantwoorden waarom een bepaalde hengst wel of juist niet preferent is geworden?

Predicaten geven een beperkt inzicht in de genetische waarde van een paard. Een merrie, bijvoorbeeld, met 15 gekeurde nakomelingen, waarvan er 4 ster zijn geworden, wordt preferent. Het spreekt echter voor zich dat het hier desondanks niet om een bijzonder goed fokkende merrie gaat. Moet dit aanleiding zijn om voor merries een even ingewikkeld systeem te bedenken als voor hengsten? Een systeem dat bijvoorbeeld rekening houdt met het aantal gekeurde nakomelingen van de betreffende merrie? Of een systeem dat rekening houdt met dat de vaders van de gekeurde nakomelingen van de betreffende merrie goed of minder goed fokkende hengsten zijn?

Hoe groot is het probleem dat onze predicaten in zekere zin subjectief zijn? Mijns inziens niet zo groot. Immers, voor een objectieve manier om de genetische waarde van onze paarden in beeld te brengen hebben we al de schatting van fokwaarden. Deze corrigeert voor alle ‘storende factoren’ en neemt bovendien de kwaliteit van de afstamming mee in de berekeningen.

In deze column heb ik wel eens vaker aangegeven, dat in alle fokkerijen waar fokwaardeschatting is geïntroduceerd, de predicaten uiteindelijk zijn verdwenen. Persoonlijk zou ik dit voor onze fokkerij erg spijtig vinden. Immers, predicaten als Ster, Kroon, Model, Sport, etc. geven onze fokkerij juist z’n charme. Om de predicaten te behouden lijkt het me niet de juiste weg om deze predicaten te overgieten met een ‘wetenschappelijk sausje’ waardoor het onnavolgbare gedrochten worden. Om de predicaten te behouden moeten we ze juist eenvoudig en praktisch houden.

Ieder z’n functie. Predicaten geven de absolute prestatie van een paard weer, voor exterieur, sport of nakomelingen. Fokwaarden geven een inschatting van de genetische aanleg. Laten we deze functies niet door elkaar halen. Het vraagt om een wat andere manier van denken, een transitie.

Over transitie gesproken… geruisloos hebben we alweer het derde decennium van de 21e eeuw ingeluid. Iedereen een gelukkig nieuwjaar en vooral veel fokkerijplezier toegewenst!