‘Ultiem gevoel om zo één te zijn met Watze’ *met video*

Ruim twee jaar geleden kocht Marjolein van den Berg uit Beneden-Leeuwen haar Watze van Diphoorn (Bartele 472) als vierjarige hengst. Na een heftige valpartij dacht ze dat ze nooit meer op zijn rug zou stappen. En dus concentreerde ze zich met hem op werken aan de hand en in vrijheid. Inmiddels rijdt ze na een EMDR-sessie weer zonder angst en met veel plezier, maar: ‘Ik vind het nog steeds machtig om zo met mijn paard te mogen spelen.’

‘Ik was op zoek naar nog een paard, ik wilde altijd al een jonge Friese hengst erbij en via mijn vriendin Saskia Meinema stuitte ik op Watze (fokker Ensing uit Diphoorn, moeder de bekende merrie Zita van Diphoorn Kroon Pref Prest AA, merriestam 103, v. Sierk 326, red.). Een bijna 4-jarige hengst die bij Susan Wind stond. Ik was meteen tot over mijn oren verliefd op hem!’, vertelt Van den Berg.

Inschattingsfout

‘Hij was goed zadelmak, en braaf en lief. Toen ik er de eerste keer op ging thuis, merkte ik dat hij wat gespannen was, maar ik vertrouwde het wel. Dat was een inschattingsfout. Ik zat er nog geen seconde op, of hij ontplofte en ging er als een dolle vandoor.’

Traumatisch ongeluk

De amazone liet zich van Watze’s rug vallen en viel boven op de stroomdraad van de paddock, waardoor ze haar paard moest loslaten. Watze zag zijn kans om over haar heen naar de andere paarden in die paddock te springen. ‘Met één van zijn hoeven – met hoefijzer – landde hij op mijn voorhoofd. Ik hoorde iets kraken en dacht: “Mijn schedel!”’

Fysieke en mentale gevolgen

Een scan wees uit dat haar hoofd nog ok was. Omdat er een heel stuk huid los lag, leek het erger dan dat het was. De grote wond herstelde, met zeven hechtingen, hoewel Van den Berg ruim een jaar geen gevoel had op die plek. Daarnaast had ze waarschijnlijk een nekhernia opgelopen. Ze kampt met 40% gezichtsverlies, óók door het ongeluk.

‘Hij kon er niks aan doen’

Dat waren de fysieke gevolgen… Maar tussen haar oren was de schade vele malen groter. Van den Berg: ‘Eén moment, in het ziekenhuis, worstelde ik met het idee dat ik Watze maar moest verkopen, nu we nog geen band opgebouwd hadden. Maar toen zag ik hem weer, en nee, zo’n geweldig paard kon ik toch niet weg doen… bovendien kon hij er niet veel aan doen, ik had hem voordat ik opstapte even moeten longeren …’

Doodsangst

‘Langzamerhand ging het beter en probeerde ik toch weer te gaan rijden’, vertelt Van den Berg. ‘Maar al snel ging het opnieuw mis. Op een snikhete dag lag ik er weer af, waarschijnlijk omdat Watze gestoken werd door een horzel en daar heftig op reageerde. Weg vertrouwen. Ik dacht: “Als ik er nu een vriendin op laat rijden, dan kan ik zien dat het best gaat, en dan ga ik er ook gewoon weer op. Ook dat werkte niet. Dat Watze tijdens het uitladen bovenop mij sprong, hielp ook niet. Weer lag ik in de lappenmand. Zo’n stom incident…’

Grondwerk

In de periode dat ze niet reed, bouwde Van den Berg wel een enorme band op met haar paard. ‘Na het ongeluk ben ik veel met hem gaan spelen. Door grondwerk met hem te doen, en vrijheidsdressuur, reageert Watze op elke minimale beweging van mijn lichaam én op mijn stem. Hij pakte dat werk binnen no time op; hij is zó slim en gevoelig.’

Natural Horsemanship

Waarom grondwerk? ‘Zo’n twintig jaar geleden zag ik een film over Natural Horsemanship van Klaus Hempfling en daar was ik diep van onder de indruk. “Ooit wil ik dit ook kunnen”, dacht ik en ik heb me vanaf die tijd verdiept in het gedrag van paarden. Ik begon met het volgen van lessen van de 7 games van Pat Parelli. Toen ik dat onder de knie had richtte ik me meer op dressuur met mijn toenmalige paard, maar Natural Horsemanship bleef trekken.’

Brede oriëntatie en interesse

En dus bekeek ze dvd’s van gedragsgoeroe’s zoals Anja Beran, en woonde ze twee keer een clinic bij met Bent Branderup. ‘Tegenwoordig haal ik veel informatie uit het boek van Greetje Hakvoort. Iemand die mij ook erg inspireert, is Warwick Schiller. Ik oriënteer me dus heel breed wat gedrag, grondwerk en vrijheidsdressuur betreft.’

Nieuwsgierig paard

Watze is heel leergierig en als ik start met een nieuwe oefening dan heeft hij het vaak zeer snel onder de knie en biedt hij het maar al te graag aan… soms te graag…Met grondwerk doe ik veel schouderbinnenwaarts en travers aan de hand om hem sterk en recht te maken.’

Moeilijke oefening

‘Een moeilijke oefening als “vanaf een afstand” achterwaarts gaan biedt hij zomaar aan. Als ik mijn vinger opsteek, is hij daar al op gericht. Als ik buiten op het erf aan het werk ben, is hij zo attent op me, hij let op alles wat ik doe en reageert op mijn bewegingen.’

Blokkeren

Tijdens het grondwerk met Watze probeerde de amazone herhaaldelijk het rijden weer op te pakken, maar: ‘Zodra ik mijn been over het zadel had, blokkeerde ik volledig, ik trilde letterlijk van angst, noem het maar gerust doodsangst.’

EMDR-therapie

Ze had haar paard inmiddels anderhalf jaar, het is najaar 2020, als een kennis haar tipt over EMDR-therapie. ‘Ik reageerde vrij sceptisch, want vanwege corona moest die therapie via het beeldscherm plaatsvinden. Hoe kon nou zoiets groots als een enorme angst via de laptop opgelost worden?’

Emotie

Een uur lang duurde de EMDR-sessie. ‘Tijdens die sessie was ik ongelooflijk emotioneel, ik kon alleen maar huilen. En dat terwijl ik telkens vrij nuchter alles kon beschouwen, ik had eigenlijk nooit iets anders gevoeld dan frustratie dat het me niet lukte met Watze.’

’Het was alsof er niks gebeurd was’

Op aanraden van haar EMDR-therapeut nam ze drie dagen rust. ‘Dat was ook nodig, want ik was volkomen uitgeput. En na die drie dagen ging ik er weer op. Ik voelde he-le-maal niks, geen angst, geen blokkades… het was alsof er niks gebeurd was en ik opnieuw begon met Watze, totaal onbevangen. En dat terwijl Watze uit zijn plaat ging van een motor die voorbij raasde. En nog werd ik niet bang, er was niks aan de hand, ik kon dit aan. We reden allebei ontspannen verder, stap, draf, galop … het was echt een wonder!’

Allebei happy

Inmiddels rijdt Van den Berg weer frank en vrij op haar prachtige paard. ‘Maar ik hoef niet pe se weer dressuurwedstrijden te rijden met hem, zoals ik dat wel met mijn oudere Friese ruin Rex deed. Ik wil gewoon zo fijn mogelijk rijden, zodat we ons allebei happy voelen. Noem het maar natural horsemanship-achtig.’

Verbondenheid

‘Rijden is heerlijk, zeker als je paard goed op je (rij)hulpen reageert, besluit Van den Berg. ‘Maar tijdens de vrijheidsdressuur voel ik me óók helemaal één met hem. Ik vind dat nu misschien nog wel leuker dan erop zitten…. wat is dat machtig om zo met je paard te mogen spelen en zo’n verbondenheid met hem te voelen!”